DENETİMİNİ YİTİRME YA DA ÇILDIRMA KORKUSU – PANİK ATAK BELİRTİLERİ 12

Çıldırmak

DENETİMİNİ YİTİRME YA DA ÇILDIRMA KORKUSU

Panik atak, yoğun, ürkütücü, şoke edici ve korkutucudur ancak tehlikeli değildir. Daha önceleri yazdığım gibi, panik atak kadim yunancadaki Pan sözcüğünden, yani yoğun korku, yıkıcı, terörize edici kökeninden gelir. Ne kadar korkutucu olursa olsun tehlikeli değildir, ölümcül problemler yaratmaz.

Yanlışlıkla çalan çalar saat, kendi kendine öten araba alarmı, pili bitince bağıran yangın alarmı gibi bir şeydir. Kesinlikle bir süre sonra kendiliğinden geçer ve gider. Kitabım “Kim korkar panik ataktan!“ da sana önerdiğim kendi kendine tedavi programı ile bu problemle bilinçli bir şekilde, 8 adımda başa çıkabilir bu problemi nasıl kontrol edebileceğini öğrenebilirsin.

Panik atak belirtileri 13 adettir. DSM 5 tanımlamasına göre on ikinci belirti “denetimini yitirme ya da çıldırma korkusu” dur.

Bu belirti kişinin yoğun korku ve kaygı duyarak kontrolünü kaybetmeye başladığı hissi ve kendisinde çıldırma emareleri görmesi şeklinde ortaya çıkar. Bu belirti yine daha önce belirttiğim gibi, bilişsel alt kümede yeralır. Bilişsel alt tipin özelliği soluklanma ve  beklenti kaygısının domine eden özellik olmasıdır.

Doğru nefes alıp vermenin önemini birçok kez vurguladım. Vücutta oluşan  karbon ve oksijen dengesizliklerinin nasıl gerçekdışılık duyguları ve bilişsel karmaşaya neden olduğunu açıkladım. Daha önceki yazılarımda ve kitapta ayrıntıları ile bu mekanizmanın nasıl işlediğini irdeledim.

Elbette, vücuttaki kaç veya saldır mekanizmasının aniden işletilmesine ve bunun ardılı yoğun korku ve kaygıya dayalı belirtilere odaklı insanın şoke olması beklenen bir şeydir. Şoke olan insan ne yapar? Korkar, kontrolünü kaybetmeye başlar ve neredeyse paralize olup olduğu yerde kalakalır.

Kişinin yükselen kan basıncı, hızlanan kalp atışları, anaormal hızlı soluk alıp vermesi vs nihayetinde muğlak hafızaya, bulanık görmeye başlayan gözlere, kekeleyen dile, pek iyi duymayan kulaklara, duyduğunu anlamayan beyne, kendinden şüphe edip kendi benliği ile olan bağlantısını yitirmeye başlayan duygu durumuna dek götürür insanı.

Ne yapmalı?

  • Bu durum kaç veya saldır mekanizmasına bağlı bir savunma mekanizmasıdır, kısa süreli ve geçicidir.
  • Stres ile baş etmeyi öğren.
  • Delirmek veya kontrolünü kaybetmek üzere değilsin.
  • Uykuna ve yemek öğünlerine dikkat et. Ne yeyip ne içtiğin bu belirti türü için çok önemli.
  • Nefes alıp vermeyi öğren. Dörtlü tekniği adını verdiğim derin nefes alma tekniğini uygula. Bu çok etkili bir yöntemdir.
  • Alkol alarak sorunu çözdüğünü sanma. Alkol ve sigaradan uzak dur. Aşırı kahve ve çay tüketme. Fazla şekerli besin ve içecekleri tüketme.
  • Odak değiştirme alıştırması yaparak içine düştüğün olumsuz sarmalı kırmaya çalış.
  • Güvence aramaktan ve kaçınma davranışları göstermekten vazgeç.
  • Sakin bir yere oturarak nefes alıp verme alıştırmasını uygula.

Ne kadar korkunç ve anlamsız görünse de bu başlık altındaki belirtiler vücudun, kişiyi sadece ve sadece tehlikeden (stress ve kaygı) korumak amacı ile bulduğu birer savunma mekanizmasıdır.

Öyle ise sakin olup atak anının geçmesini beklemek, o sırada doğru tekniklerle nefes alıp vermeyi düzenlemek, duygular ve düşünceleri dizginleyebilmek önemlidir. Zor gibi görünse de başarabileceğine olan inancım çok yüksek.

Kendine bir şans ver!

http://www.kitapyurdu.com/yazar/hasan-durna/192235.html

http://www.kitapavrupa.com/yazar/hasan-durna/192235.html

Saygılarımla, Hasan Durna

 

 

Reklamlar

Kardeş kitap basım aşamasında

Istiklal-Avenue-Istanbul-1024x662

“Sosyal fobi tanımlamasının etimolojik kökeni, diğer birçok sağlık terimi gibi kadim Yunancaya ve Latinceye dayanır. İlk kelime olan sosyal (toplumcul), latince socialis (toplum için yapılmış olan) kelimesine dayanmaktadır (socius >yoldaş, yandaş> + al{is} (ait olma anlamın gelen ek). Fobi kelimesinin aslı ise kadim Yunancanın fobos, (korku) köküne dayanır. İki kelimenin birleşimi olan sosyal fobi tanımı böylelikle, toplumcul olandan korkma, anlamına gelir. Sorunun DSM 5´deki türkçe karşılığının toplumsal kaygı bozukluğu olarak çevrilmesi doğru bir çeviridir. Kitapta kolay ve yaygın adı ile sosyal fobi olarak kullanılacaktır.”

Hasan Durna

CANIM OKUR

writing-1209121_960_720

Mart ayından beri seslenmemişiz birbirimize.

Yoğun ilginizden dolayı teşekkürler ve tüm sorularınıza yetişemediğim için kusuruma bakmayın. 14000 ziyaretçi ve 50´nin üzerinde ülke. Gerçekten teşekkürler…

Dediğim gibi, bunun illaki benim ve kalemimle alakası olmasına gerek yok. Bahsedilen konunun (panik atak ve onunla kendi başına başa çıkabilme yetisi) önemi ve bu alandaki doğru, bilimsel ve gerçekten işe yarayan bilgiye dair açlık başka bir neden olabilir.

İkinci kitabımda sosyal fobi / sosyal kaygı bozukluğu ve  nasıl bununla başa çıkılacağını yazdım. Umarım yılbaşından önce matbaadan çıkartırım kitabı.

Makaleler hakkındaki görüşlerinizi bildirmeyi unutmayın, onlar, benim ve sizlerin gelişimi için çok değerliler. Tüm amacım, kolay anlaşılır bir dille konuları aydınlatmak ve bunların kişiye yarar sağlayan bilgiler olmasına özen göstermek. Makalelerde, merak ettiğiniz veya katılıp katılmadığınız konular hakkında yorumlarda bulunarak konunun tüm yönleri ile aydınlatılmasını, daha da çeşitlenip geliştirilmesini sağlayabilirsiniz.

Son dönemdeki makalelerimden bazıları şunlardı:

 

Bilişsel davranışçı psikoterapi:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/04/05/panik-atak-tedavisi-ve-bdt-bilissel-davranisci-psikoterapi/

Yaşam kalitesi:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/05/30/gulmek-yasam-kalitesini-arttirir-yasamini-uzatir/

Bul karayı al parayıcılar:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/04/24/kendinize-mukayyet-olun-ha-benden-soylemesi/

Hastalık hastalığı:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/07/25/panik-bozuklugu-panik-ataklari-ve-hastalik-hastaligi-hipokondri/

Az bilinen bir hastalık, Beden Dismorfik Bozukluğu:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/08/04/beden-dismorfik-bozuklugu/

Panik atak belirtileri serisi:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/09/06/panik-atak-belirtileri-1/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/09/12/panik-atak-belirtileri-2/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/09/17/panik-atak-belirtileri-3/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/09/21/panik-atak-belirtileri-4/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/09/28/panik-atak-belirtileri-5/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/10/05/panik-atak-belirtileri-6/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/10/23/panik-atak-belirtileri-7/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/11/01/panik-atak-belirtileri-8/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/11/11/panik-atak-belirtileri-9/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/11/21/panik-atak-belirtileri-10/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/12/02/gercekdisilik-ya-da-kendine-yabancilasma/

SSRİ ilaçları:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/10/03/ssri-ilaclari-hakkindaki-onyargi-veya-beklentiler-ilacin-etkisini-azaltip-cogaltiyor/

Saygılarımla…

Hasan Durna

GERÇEKDIŞILIK YA DA KENDİNE YABANCILAŞMA

derealizayson-depersonalizasyon

GERÇEKDIŞILIK YA DA KENDİNE YABANCILAŞMA (DEPERSONALİZASYON VE DEREALİZASYON) PANİK ATAK BELİRTİLERİ 11

Ne demiştik, panik atak, yoğun ürkütücü ve şoke edici ve korkutucudur elbette ancak tehlikeli değildir. Daha önceleri yazdığım gibi, panik atak kadim yunancadaki Pan sözcüğünden, yani yoğun korku, yıkıcı, terörize edici kökeninden gelir.

Ancak tehlikeli değildir, yanlışlıkla çalan çalar saat, kedi geçince öten araba alarmı, pili bitince bağıran yangın alarmı gibi bir şeydir. Bir süre sonra geçer. Kitabım “Kim korkar panik ataktan!“ da sana önerdiğim kendi kendine tedavi programı ile bu problemle 8 adımda başa çıkabilirsin.

Panik atak belirtileri 13 adettir. DSM 5 tanımlamasına göre on birinci belirti “ Gerçekdışılık (“derealizasyon”, gerçekdışı olma duyumu) ya da kendine yabancılaşma (“depersonalizasyon”, kendinden kopma duyumu).” dur.

Daha önce 31 ocak 2017 tarihli  ‘depersonalizasyon ve derealizasyon’ adlı yazımda https://panikataksite.wordpress.com/2017/01/31/depersonalizasyon-ve-derealizasyon/ bu konuyu incelemiştim.

Bugün konu hakkında biraz daha fazla bilgi vereyim.

Öncelikle o DSM kriterlerine göre kendi başına tanımlanabilir bir tanı olanından ayırmalıyız. Benzerlikler gösterse de farklılıklar da mevcuttur. 31 ocak tarihli yazımı okuyun lütfen.

Yazımızın konusu olan gerçekdışılık ve kendine yabancılaşma belirtileri panik atak belirtileri arasında görülme sıklığı sıralamasında, orta sıralarda yer alır. Genellikle yoğun korku endişe eşlik eder.  Bu korkular içinde, çıldırmaktan, kontrolünü kaybetmekten korkmak ilk sırada yer alır. Yine dikkat dağıklığı, zihin bulanıklığı, yoğun çaresizlik ve ümitsizlik gibi belirtiler yaşanır.

Gerçekdışılık ya da kendine yabancılaşma durumları panik bozukluğu tanısının bilişsel alt tipi içerisinde yer almaktadır. Bu alt tipin belirgeçleri arasında yüksek beklenti kaygısı ve solunum bozuklukları sayılabilir. Kendi sağlığı hakkında duyulan kaygı çok az ya da yok seviyesindedir. Başka bir yazıda bu alt türleri ayrıntılı olarak yazarım.

Başlangıç yaşı, cevresel sorunların yoğunluğu, kaçınma davranışları ve düşünme kalıpları bu durumu olumlu veya olumsuz olarak etkiler. Derealizasyon ve depersonalizayonu tetikleyen faktörler: yaşanan travmatik bir olay, uzun ve yoğun dönemli stres, kişilik yapısı, bazı uyuşturucu maddelerinin kullanımı, çok aşırı ve uzun süreli alkol kullanımı ve bazı hallerde yaşanan çarpmaya bağlı beyin travmaları sayılabilir. Yoğun kaygı ve depresyonun da bu durumu tetikler olduğunu biliyoruz. Görülme sıklığı kadın ve erkeklerde eşittir. Panik kaygısı bozukluğu, saplantı takıntı bozukluğu, panik atak, travma sonrası stres bozukluğu ve depresyona psikiyatrik belirti olarak eşlik edebilir veya bu bozukluklarda görülen bir durum olabilir.

Kitaptaki ve yazılarımdaki soluk alıp verme, kan basıncı ve kandaki oksijen karbonat seviyeleri ilgili bölümleri yeniden oku. Korkuya odaklanma ve beklenti kaygısının sonuçlarını irdele.

Ne yapmalı:

  • Bu durum bir savunma mekanizmasıdır ve çoğu hallerde kısa ve geçicidir.
  • Sizde bir hata kusur olduğunu kabullenmeyin. Delirmek veya kontrolünüzü kaybetmek üzere değilsiniz.
  • Uykuna ve yemek öğünlerine dikkat et. Çok önemli.
  • Sen strese sokan, alışkanlıklarından caydıran şeylerden kaçın.Stres ile başa çıkmak çok önemli, onunla baş etmeyi öğren. Hangi durumlarda stresin artıyor, heyecanına yenik düşüyorsun?
  • Günlük fiziksel egzersizler edin.
  • Özellikle alkol ve sigaradan uzak dur.
  • Aşırı kahve ve çay tüketme.
  • Gününü planla ve özellikle sana neşe veren, güç veren kişilerle, şeylerle meşgul olmaya çalış.
  • Kaygı ile başa çıkmayı öğren.
  • Yoğun korku seni, sonu belli bir karanlık tünele sokar. Odak değiştirme alıştırmalarını uygula. Tüm duygu ve dikkatini panik atak belirtilerine yoğunlaştırmak seni çok yorar.
  • Kim ve ne olduğunu bilerek, kendini kabullenmeye çalış.
  • Depersonalizasyon ve derealizasyon anında, odaklanma ve odak değiştirme alıştırması yaparak içine düştüğün olumsuz sarmalı kırmaya çalış.
  • Güvence aramaktan ve kaçınma davranışları göstermekten vazgeç.
  • Kendine güvenmeyi unutma.

 

http://www.kitapyurdu.com/yazar/hasan-durna/192235.html

http://www.kitapavrupa.com/yazar/hasan-durna/192235.html

Saygılarımla…

Hasan Durna