Korku ve kaygılarımız

korkular

Korku ve kaygı türleri

Korkular ve kaygılar farklı türlerde olup farklı şiddette algılanırlar. Bu farklılıklar kişiden kişiye değişse de bunları bir kaç grup içinde kümeleyip, ortak payede tanımlamak olanaksız değildir. Kaygı problemleri bir psikoloğun bir iş gününde en sık karşılaştığı problemlerin başında gelir. Tıp literatüründe sorunlu ve günlük yaşamı olumsuz etkileyen hali anksiyete olarak adlandırılır. Bazı korkular ise problemli ve tekrar eder hale geldiklerinde fobi olarak adlandırılırlar.

 

Korku:

Bu yazının konusu olan problemler arasında en hafif yaşanan problem, normal olan korkudur. Herkes mutlaka bir şeyden korkar. Bazıları çok, bazıları az korksa da yaşanılan korkuların büyük bir kısmı geçici, günlük yaşamı fazla etkilemeyen, tekrarlama olasılığı düşük korkulardır.

Bunlardan bazıları kaygı yaratabilir. Bu kaygı kısa bir dönem veya kişinin bir sonraki aynı kaygıyı yaratan durumda verdiği olumlu deneyime kadar sürer ve sonrasında yok olur.

Normal hallerde ise insan hiç birşey yapmasa da kendiliğinden azalır ve zamanla kaybolur.

 

Fobi:

Korku anlamına gelen fobi, özel veya genel bir duruma veya bir nesneye karşı hissedilir. Zamana yayılmıştır ve günlük yaşamı olumsuz etkiler. Güçlü bir korku ve tiskinti duygusu yaşanılır.

Diğer rahatsızlıklarla birlikte görülebildiği gibi, tamamen bağımsız dışarıdan bakan birisi için küçük ve önemsiz bir duruma veya nesneye karşı da hissedilir. Agorafobi (meydan yeri korkusu) veya araknofobi (örümcek korkusu), tanatofobi (ölümden korkmak) gibi yüzlerce örnek verilebilir.

Çaresi vardır.

 

Yaygın Kaygı Bozukluğu:

Kaygı korkular ve duygusal kırılganlık kişiyi uzan zamandır takip etmektedir ve sıklıkla bunlar hakkında olumsuz düşünceler ve saplantılar olur. En belirgin özelliği kişinin eğlenceli birşey yapıp huzur dolu bir ortamlarda bulunsa dahi bu sıkıntıyı yaşamasıdır.

Elbette çaresi vardır.

 

Panik kaygısı:

Panik atakları aniden ve sebepsiz yere gelirler diye bilinir. Aslında kitaplarımda belirttiğim gibi bunların bir nedeni, nasıl işlediği ve bizleri ne kadar etkilediği gayet açıktır. Kalp çarpıntısı, ölüm korkusu, terleme ve üşümeler, depersonalizasyon ve derealizasyon, bayılmalar, karın ağrıları gibi 13 belirtisi vardır.

Yoğun ve korkutucu bir korku hissedilir. En yaygın psikolojik rahatsızlıklar arasında üst sıralarda yer alır. Zamana yayılmıştır ve diğer bazı psikolojik rahatsızlıklarla birlikte görülür.

Elbette çaresi vardır. Gereksiz yere yaşamınızı etkilemesine izin vermeyin.

 

Sosyal fobi:

Sosyal durumlarla ilintili, günlük yaşamı aşırı derecede rahatsız eden yogun kaygı ve korkular yaşatan bir rahatsızlıktır. En sık görülen rahatsızlıkların ilk sıralarında yer alır. Sakınmalar ve panik atakları ile birlikte görülür.

Kişiyi büyük bir yalnızlığa ve sosyal yalıtılmışlığa iter. Depresyon stress gibi birçok farklı rahatsızlıklar günlük yaşamı olumsuz kılar.

Elbette tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır.

 

Takıntı-Zorlantı Bozukluğu (Obsesif-Kompulsif Bozukluk) OKB:

Bazı takıntıları (obsesif) ve zorlantıları (kompulsif) ve onlar etrafındaki ayinleri / düşünceleri nedeni ile yaşanan yoğun korku ve kaygılardır. Kişi ve yakınlarının güncel yaşamını çok olumsuz etkiler. Depresyon, panik atakları gibi bir sürü diğer rahatsızlıklarla birlikte görülür.

Yukarıdaki rahatsızlıklara göre görülme sıklığı daha düşük olsa da yaşanılan acı ve günlük yaşama olan olumsuz etkisi daha yüksektir.

Elbette doğru tedavi ve alıştırmalarla tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır.

 

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB):

Çok yoğun korkuların yaşandığı, intihar olasılığının diğer kaygı problemlerine göre daha yüksek seyrettiği, yaşayan insanlar için korkunç olan bir rahatsızlıktır.

Bir kaza sonrasında, uzun süreli şiddet veya mobbing yaşayan insanlarda vs vs görülebilir. Yoğun korku, o anı veya korkuyu günbegün yaşama gibi belirtiler içerir. Uykusuzluk, aşırı sinir, iştahsızlık halleri gözlenir.

Ne kadar korkunç olursa olsun elbette çaresi olan bir rahatsızlıktır.

 

Gereksiz yere harcanan para ve zaman, aşırı veya bilinçsiz ilaç kullanımına bağlı komplikasyonlar, sosyal ve ekonomik zorluklar gibi birçok sorunun doğru tedavi yöntemleri ile zamanında engellenebileceğini unutmayın. Bilimsel ve sınanmış tedavi türleri dışında öneri yapan dolandırıcılarda uzak durursanız ve önerilen tedavi programını harfiyen izlerseniz kısa sürede bu problemlerinizden kurtulacağınızı veya büyük oranda o korku ve kaygılarınızla başa çıkar hale geleceğinizi biliyorum. Aklın yolu birdir.

Saygılarımla, Hasan Durna uzm psikoterapist.

https://www.kitapyurdu.com/yazar/hasan-durna/192235.html

http://www.kitapavrupa.com/yazar/hasan-durna/192235.html

 

 

 

Reklamlar

CANIM OKUR

writing-1209121_960_720

Mart ayından beri seslenmemişiz birbirimize.

Yoğun ilginizden dolayı teşekkürler ve tüm sorularınıza yetişemediğim için kusuruma bakmayın. 14000 ziyaretçi ve 50´nin üzerinde ülke. Gerçekten teşekkürler…

Dediğim gibi, bunun illaki benim ve kalemimle alakası olmasına gerek yok. Bahsedilen konunun (panik atak ve onunla kendi başına başa çıkabilme yetisi) önemi ve bu alandaki doğru, bilimsel ve gerçekten işe yarayan bilgiye dair açlık başka bir neden olabilir.

İkinci kitabımda sosyal fobi / sosyal kaygı bozukluğu ve  nasıl bununla başa çıkılacağını yazdım. Umarım yılbaşından önce matbaadan çıkartırım kitabı.

Makaleler hakkındaki görüşlerinizi bildirmeyi unutmayın, onlar, benim ve sizlerin gelişimi için çok değerliler. Tüm amacım, kolay anlaşılır bir dille konuları aydınlatmak ve bunların kişiye yarar sağlayan bilgiler olmasına özen göstermek. Makalelerde, merak ettiğiniz veya katılıp katılmadığınız konular hakkında yorumlarda bulunarak konunun tüm yönleri ile aydınlatılmasını, daha da çeşitlenip geliştirilmesini sağlayabilirsiniz.

Son dönemdeki makalelerimden bazıları şunlardı:

 

Bilişsel davranışçı psikoterapi:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/04/05/panik-atak-tedavisi-ve-bdt-bilissel-davranisci-psikoterapi/

Yaşam kalitesi:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/05/30/gulmek-yasam-kalitesini-arttirir-yasamini-uzatir/

Bul karayı al parayıcılar:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/04/24/kendinize-mukayyet-olun-ha-benden-soylemesi/

Hastalık hastalığı:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/07/25/panik-bozuklugu-panik-ataklari-ve-hastalik-hastaligi-hipokondri/

Az bilinen bir hastalık, Beden Dismorfik Bozukluğu:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/08/04/beden-dismorfik-bozuklugu/

Panik atak belirtileri serisi:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/09/06/panik-atak-belirtileri-1/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/09/12/panik-atak-belirtileri-2/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/09/17/panik-atak-belirtileri-3/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/09/21/panik-atak-belirtileri-4/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/09/28/panik-atak-belirtileri-5/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/10/05/panik-atak-belirtileri-6/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/10/23/panik-atak-belirtileri-7/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/11/01/panik-atak-belirtileri-8/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/11/11/panik-atak-belirtileri-9/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/11/21/panik-atak-belirtileri-10/

https://panikataksite.wordpress.com/2017/12/02/gercekdisilik-ya-da-kendine-yabancilasma/

SSRİ ilaçları:

https://panikataksite.wordpress.com/2017/10/03/ssri-ilaclari-hakkindaki-onyargi-veya-beklentiler-ilacin-etkisini-azaltip-cogaltiyor/

Saygılarımla…

Hasan Durna

GERÇEKDIŞILIK YA DA KENDİNE YABANCILAŞMA

derealizayson-depersonalizasyon

GERÇEKDIŞILIK YA DA KENDİNE YABANCILAŞMA (DEPERSONALİZASYON VE DEREALİZASYON) PANİK ATAK BELİRTİLERİ 11

Ne demiştik, panik atak, yoğun ürkütücü ve şoke edici ve korkutucudur elbette ancak tehlikeli değildir. Daha önceleri yazdığım gibi, panik atak kadim yunancadaki Pan sözcüğünden, yani yoğun korku, yıkıcı, terörize edici kökeninden gelir.

Ancak tehlikeli değildir, yanlışlıkla çalan çalar saat, kedi geçince öten araba alarmı, pili bitince bağıran yangın alarmı gibi bir şeydir. Bir süre sonra geçer. Kitabım “Kim korkar panik ataktan!“ da sana önerdiğim kendi kendine tedavi programı ile bu problemle 8 adımda başa çıkabilirsin.

Panik atak belirtileri 13 adettir. DSM 5 tanımlamasına göre on birinci belirti “ Gerçekdışılık (“derealizasyon”, gerçekdışı olma duyumu) ya da kendine yabancılaşma (“depersonalizasyon”, kendinden kopma duyumu).” dur.

Daha önce 31 ocak 2017 tarihli  ‘depersonalizasyon ve derealizasyon’ adlı yazımda https://panikataksite.wordpress.com/2017/01/31/depersonalizasyon-ve-derealizasyon/ bu konuyu incelemiştim.

Bugün konu hakkında biraz daha fazla bilgi vereyim.

Öncelikle o DSM kriterlerine göre kendi başına tanımlanabilir bir tanı olanından ayırmalıyız. Benzerlikler gösterse de farklılıklar da mevcuttur. 31 ocak tarihli yazımı okuyun lütfen.

Yazımızın konusu olan gerçekdışılık ve kendine yabancılaşma belirtileri panik atak belirtileri arasında görülme sıklığı sıralamasında, orta sıralarda yer alır. Genellikle yoğun korku endişe eşlik eder.  Bu korkular içinde, çıldırmaktan, kontrolünü kaybetmekten korkmak ilk sırada yer alır. Yine dikkat dağıklığı, zihin bulanıklığı, yoğun çaresizlik ve ümitsizlik gibi belirtiler yaşanır.

Gerçekdışılık ya da kendine yabancılaşma durumları panik bozukluğu tanısının bilişsel alt tipi içerisinde yer almaktadır. Bu alt tipin belirgeçleri arasında yüksek beklenti kaygısı ve solunum bozuklukları sayılabilir. Kendi sağlığı hakkında duyulan kaygı çok az ya da yok seviyesindedir. Başka bir yazıda bu alt türleri ayrıntılı olarak yazarım.

Başlangıç yaşı, cevresel sorunların yoğunluğu, kaçınma davranışları ve düşünme kalıpları bu durumu olumlu veya olumsuz olarak etkiler. Derealizasyon ve depersonalizayonu tetikleyen faktörler: yaşanan travmatik bir olay, uzun ve yoğun dönemli stres, kişilik yapısı, bazı uyuşturucu maddelerinin kullanımı, çok aşırı ve uzun süreli alkol kullanımı ve bazı hallerde yaşanan çarpmaya bağlı beyin travmaları sayılabilir. Yoğun kaygı ve depresyonun da bu durumu tetikler olduğunu biliyoruz. Görülme sıklığı kadın ve erkeklerde eşittir. Panik kaygısı bozukluğu, saplantı takıntı bozukluğu, panik atak, travma sonrası stres bozukluğu ve depresyona psikiyatrik belirti olarak eşlik edebilir veya bu bozukluklarda görülen bir durum olabilir.

Kitaptaki ve yazılarımdaki soluk alıp verme, kan basıncı ve kandaki oksijen karbonat seviyeleri ilgili bölümleri yeniden oku. Korkuya odaklanma ve beklenti kaygısının sonuçlarını irdele.

Ne yapmalı:

  • Bu durum bir savunma mekanizmasıdır ve çoğu hallerde kısa ve geçicidir.
  • Sizde bir hata kusur olduğunu kabullenmeyin. Delirmek veya kontrolünüzü kaybetmek üzere değilsiniz.
  • Uykuna ve yemek öğünlerine dikkat et. Çok önemli.
  • Sen strese sokan, alışkanlıklarından caydıran şeylerden kaçın.Stres ile başa çıkmak çok önemli, onunla baş etmeyi öğren. Hangi durumlarda stresin artıyor, heyecanına yenik düşüyorsun?
  • Günlük fiziksel egzersizler edin.
  • Özellikle alkol ve sigaradan uzak dur.
  • Aşırı kahve ve çay tüketme.
  • Gününü planla ve özellikle sana neşe veren, güç veren kişilerle, şeylerle meşgul olmaya çalış.
  • Kaygı ile başa çıkmayı öğren.
  • Yoğun korku seni, sonu belli bir karanlık tünele sokar. Odak değiştirme alıştırmalarını uygula. Tüm duygu ve dikkatini panik atak belirtilerine yoğunlaştırmak seni çok yorar.
  • Kim ve ne olduğunu bilerek, kendini kabullenmeye çalış.
  • Depersonalizasyon ve derealizasyon anında, odaklanma ve odak değiştirme alıştırması yaparak içine düştüğün olumsuz sarmalı kırmaya çalış.
  • Güvence aramaktan ve kaçınma davranışları göstermekten vazgeç.
  • Kendine güvenmeyi unutma.

 

http://www.kitapyurdu.com/yazar/hasan-durna/192235.html

http://www.kitapavrupa.com/yazar/hasan-durna/192235.html

Saygılarımla…

Hasan Durna